Cơ sở cuả những lời đồn là tại cuộc đua 24 Hour of Le Mans 2012 diễn ra tại Pháp từ ngày 10 đến 17 tháng 6, Mazda đã tham dự cuộc đua với động cơ diesel Skyactiv-D, không phải là động cơ quay Wankel như mọi năm. 

 

 

 

Thông thường, các nhà sản xuất ô tô khi đem một loại động cơ đến Le Man để tham dự cuộc đua là nhằm quảng cáo cho động cơ của mình và sẽ lắp ráp loại động cơ này lên các sản phẩm thương mại. Việc Mazda không sử dụng động cơ Wankel ở cuộc đua 24 Hours of Le Mans khiến nhiều người nghĩ rằng có thể Mazda sẽ không theo đuổi việc phát triển động cơ quay nữa. Nghi ngờ này càng tăng khi đầu tháng này Audi tuyên bố hủy bỏ kế hoạch sản xuất động cơ Wankel vì phức tạp. 

 

Động cơ quay, động cơ pít tông tròn (rotary engine), còn được gọi là động cơ Wankel. Loại động cơ này ra đời vào năm 1957 do nhà phát minh Felix Wankel chế tạo. Nhiều nhà sản xuất ô tô đã bỏ rất nhiều tiền và công sức để phát triển động cơ này nhưng chỉ duy nhất có Mazda là đơn vị sản xuất động cơ thương phẩm. Vào tháng 5 năm 1967, Mazda lần đầu tiên bán ra chiếc xe thể thao Cosmo Sport sử dụng động cơ xoay 2 Rotor (dual-rotor rotary engine), xe có 100 mã lực, động cơ 2 x 491cc. 

 

Ưu điểm cuả Rotary là mạnh mẽ hơn so với động cơ 4 thì cùng dung tích nhưng nhược điểm là khá hao nhiên liệu. Năm 1982 Mazda đã trang bị công nghệ turbo tăng áp và phun nhiên liệu trực tiếp để tiết kiệm nhiên liệu cho động cơ quay và cho ra đời nhiều thế hệ động cơ quay. Gần đây nhất là RX-8, giành được nhiều thành tích trên đường đua và động cơ quay của Mazd đã nhận được giải “Động cơ tốt nhất của năm” trong 2 năm liên tiếp 2003 và 2004. 

 

 

 Động cơ quay (Wankel) niềm tự hào của Mazda.

Tuy nhiên nhược điển hao tốn nhiên liệu chưa được khắc phục triệt để nên động cơ Wanlel vẫn chỉ được sử dụng cho xe đua và xe thể thao. Xe thể thao RX-8 bản thương mại đã được nhiều người mê tốc độ đón nhận. Tuy vậy, những năm gần đây, bài toán tiêu hao nhiên liệu được làm lại, người tiêu dùng quan tâm đến số tiền phải chi cho tiêu tốn nhiên liệu hơn thì những công nghệ nâng cao công suất động cơ 4 thì như tăng áp kép, phun nhiên liệu trực tiếp, van biến thiên.... đã chứng minh hiệu quả cao. Điều đó tỷ lệ nghịch với doanh số xe trang bị động cơ Wankel của Mazda: liên tục sụt giảm. Doanh số xe RX-8 năm 2011 chỉ còn dưới 1.000 xe. 

 

Dù vậy, động cơ quay vẫn là niềm tự hào của Mazda nên công ty quyết tâm phát triển động cơ quay. “Miễn là tôi còn có mặt tại công ty này, động cơ quay còn cống hiến nhiều hơn cho các sản phẩm của Mazda…” ông Takashi Yamanouchi CEO của Mazda đã từng tuyên bố cứng rắn vào tháng 11/2011. 

 

Ông Takashi Yamanouchi vẫn đang tại vị tại Mazda nhưng động cơ Wankel đang dần vắng bóng. Phải chăng Mazda vẫn đang cố gắng cầm cự để duy trì động cơ Wankel? Hiện Mazda vẫn chưa xác nhận thông tin ngừng sản xuất loại động cơ này.